Wij hebben eigenlijk altijd wel een soort van relatiestress… Soms lijkt het alsof we bijna nergens meer over kunnen praten zonder ruzie te krijgen. Ik word boos en hij reageert onverschillig. Hij trekt zich terug en is afwezig. Dat maakt mij natuurlijk nog bozer. Het is net alsof het hem niks kan schelen wat ik voel,’ vertelt Sandra. Ze zit stevig rechtop en heeft een ernstige frons op haar gezicht. Stephan, haar vriend, een lange man, is wat gereserveerder. Het is moeilijk in te schatten wat hij op dit moment vindt, of denkt van wat ze zegt. Ik vraag hem ernaar. ‘Het is bij mij blanco als ze zo tekeergaat. Ik weet niet wat ik moet zeggen of denken. Ik heb het gevoel dat ik niks goed kan doen en heb ook het idee dat alles wat ik zeg haar alleen maar bozer maakt.’

relatiestress relatietips afbeelding gorilla

Relatiestress

Sandra gedraagt zich als een opgewonden gorilla. En Stephan is de teruggetrokken schildpad. We hebben allemaal onze voorkeuren, maar wisselen soms ook van positie. Het is nu eenmaal zo dat gorilla’s zich aangetrokken voelen tot schildpadden. Sandra gaat zo tekeer omdat ze wil voelen dat Stephan nog van haar houdt. Hij wilt geen ruzie. En hij wacht in de veiligheid van zijn stevige schild af totdat de storm is gaan liggen. Echter heeft het meestal een averechts effect. De gorilla gaat nog harder bonken op het schild en de schildpad trekt zich nog verder terug. En daar is de spanning weer: relatiestress.

Schreeuw om liefde

Eigenlijk willen de gorilla en de schildpad exact hetzelfde. Ze willen verbinding. De gorilla schreeuwt om iets van emotie los te peuteren. En de schildpad probeert eigenlijk het tegenovergestelde. Hij beperkt de puinhoop door zich koest te houden, terug te trekken. In een eerder blog schreef ik al dat er pijnpunten onder dit soort relatieproblemen verstopt zitten. Dat er omstandigheden zijn waardoor onze partners deze pijn triggeren. Iets onbenulligs wordt ineens heel groot. Er ontstaat een paniekreactie. We reageren primair: fight, flight of freeze. En gaan dan met z’n tweeën in de contraproductieve dynamiek, waarbij we rennen in drijfzand. We zakken steeds verder weg en vaak creëren we ook nieuwe wonden, scheuren we oude open en laten ons meetrekken in een neerwaartse spiraal.

Disfunctionele copingstijl

Ieder heeft zo zijn eigen copingsmechanisme. Het doel van dit mechanisme is om ons te beschermen. Vroeger had die coping deze functie, maar vandaag zorgt de copingstijl dat je nog verder van elkaar afdrijft. Voor de meeste van ons is de primaire reactie de enige die we kennen. We weten ook niet beter. Vaak hebben we precies dit gedrag gezien bij onze ouders en nemen we dat onbewust over. Maar in je volwassen relatie zit je er mooi mee. Want dan krijgen we het tegenovergestelde van hetgeen waar we zo naar hunkeren. Het is niet gek dat je steeds weer terechtkomt in dezelfde dynamiek en het gevoel hebt dat je er onmogelijk nog uitkomt. En dan zoek je een relatiecoach of therapeut.

relatiestress afbeelding twee kleine kinderen

Relatiecoach

Stellen gaan over het algemeen niet naar een relatietherapeut of relatiecoach als het allemaal koek en ei is. Er is relatiestress, er zijn al langer problemen. Meestal is er een aanleiding en is er al ontzettend veel gebeurd. Het is dan behoorlijk lastig om je (helemaal als eerste) nog kwetsbaar op te durven kunnen stellen. Eigenlijk denk je alleen maar slechte dingen over de ander en voelt het als een opgave om naar elkaar te luisteren, omdat je alles al gehoord hebt. Of je krijgt niks te horen, zoals Sandra.

Liefde en compassie

Als je het gevoel hebt, dat de ander fout zit, stel je dan voor dat jouw partner een kind is van een jaar of drie. Dat kind zit nog in hem, of in haar. Als het onmogelijk voelt om compassie voor jezelf te voelen, als je gebukt gaat onder schaamte of schuld, stel jezelf dan (ook) voor als driejarige. Pas vanuit compassie kunnen we verbinden. Wat denk je dat het driejarige kind nodig heeft? Ben je bereid te zorgen voor het kind dat in jou zit? Of zie je het kind dat zich in de ander heeft verstopt? Kun je zonder oordeel luisteren naar jezelf en de ander? Is het mogelijk om op die moeilijke momenten je ego even opzij te zetten en opnieuw te verbinden?

 

Stephan en Sandra hebben eigenlijk een andere naam. Ze weten dat ik over ze heb geschreven en vinden dat helemaal oké.