Relatiestress… Soms lijkt het alsof je nergens meer met je partner over kunnen praten zonder geïrriteerd te raken. Zij wordt boos en hij reageert onverschillig. En het tragische is, het lijkt steeds erger te worden. Ergens in ons hoofd zijn we aan het turven en staat er op een bepaald moment een forse rekening open. Niets wordt echt vergeten en iedere ruzie drijven jullie verder uit elkaar… 

relatiestress relatietips afbeelding gorilla

 

Relatiestress

In een relatie heb je een chimpansee en een schildpad. De één trekt zich liever terug, de ander valt aan. Als jij een terugtrekker bent, een vermijder, dan heb je vast een relatie met een opgewonden blaaskaak die op onverwachtse momenten ineens boos lijkt te worden. Het enige dat jij doet is je een beetje gedeisd houden, toch? 

Hoe harder je partner schreeuwt, hoe meer jij je terug lijkt te trekken. Als een schildpad verdwijn je in de veiligheid van je schild en hou je je koest totdat de storm is gaan liggen. Maar jouw partner wordt enkel bozer. We hebben allemaal onze voorkeuren, maar wisselen soms ook van positie. Het tragische is dat chimpansees zich nu eenmaal aangetrokken voelen tot schildpadden.

In feite willen jullie allebei precies hetzelfde. De chimpansee, of aanklager, gaat zo tekeer omdat ze wil voelen dat hij nog van haar houdt. Ze probeert iets van een reactie te ontlokken, iets van een emotie. Soms haalt de chimpansee werkelijk alles uit de kast. Maar de schildpad wil helemaal geen ruzie. Hij wacht in de veiligheid van zijn stevige schild totdat de storm is gaan liggen. Echter heeft het meestal een averechts effect. De chimpansee bonkt nog harder en de schildpad trekt zich nog verder terug. En daar is de spanning weer: relatiestress.

 

Schreeuw om liefde

Eigenlijk willen de chimpansee en de schildpad exact hetzelfde. Ze willen verbinding. De chimpansee is aan het vechten, in paniek. Ze wil zich gezien voelen. Houdt hij eigenlijk wel van haar? En de schildpad doet het tegenovergestelde. Hij verdwijnt. In een eerder blog schreef ik al dat er pijnpunten onder dit soort relatieproblemen verstopt zitten. Dat er omstandigheden zijn waardoor onze partners deze pijn triggeren. Iets onbenulligs wordt ineens heel groot. Er ontstaat een paniekreactie. We reageren primair:

  • fight
  • flight
  • freeze

    En gaan dan met z’n tweeën in de contraproductieve dynamiek, waarbij we rennen in drijfzand. We zakken steeds verder weg en vaak creëren we ook nieuwe wonden, scheuren oude open en trekken elkaar mee in een destructieve spiraal. En dit veroorzaakt relatiestress.

 

Disfunctionele copingstijl

Ieder heeft zo zijn eigen copingsmechanisme. Het doel van dit mechanisme is om ons te beschermen. Althans, vroeger had die deze functie, maar nu zorgt dezelfde coping dat je nog verder van elkaar afdrijft. Voor de meeste van ons is de primaire reactie de enige die we kennen. We weten ook niet beter. Vaak hebben we precies dit gedrag gezien bij onze ouders en nemen we dat onbewust over. Maar in je volwassen relatie zit je er mooi mee. Want dan krijgen we het tegenovergestelde van hetgeen waar we zo naar hunkeren. Het is niet gek dat je steeds weer terechtkomt in dezelfde dynamiek en het gevoel hebt dat je er onmogelijk nog uitkomt. En deze relatiestress brengt je bij een relatiecoach of therapeut.

 

relatiestress afbeelding twee kleine kinderen

 

Relatiecoach

Stellen gaan over het algemeen niet naar een relatietherapeut als het allemaal koek en ei is. Er is relatiestress, er zijn al langer problemen. Meestal is er al ontzettend veel gebeurd. Het is dan behoorlijk lastig om je (helemaal als eerste) nog kwetsbaar op te stellen. Eigenlijk denk je alleen maar slechte dingen over de ander en voelt het als een opgave om naar elkaar te luisteren, omdat je alles toch al gehoord hebt. Of je krijgt niks te horen. 

 

Liefde en compassie

Als je het gevoel hebt, dat de ander fout zit, stel je dan voor dat jouw partner een kind is van een jaar of drie. Dat kind zit nog in hem, of in haar. Of als het onmogelijk voelt om compassie voor jezelf te voelen, als je gebukt gaat onder schaamte of schuld, stel jezelf dan (ook) voor als driejarige. Pas vanuit compassie komt er ruimte voor verbinding. Wat denk je dat het driejarige kind nodig heeft? Ben je bereid te zorgen voor het kind dat in jou zit? Of zie je het kind dat zich in de ander heeft verstopt? Kun je misschien zonder (voor)oordeel luisteren naar jezelf en de ander? Is het mogelijk om op die moeilijke momenten je ego even opzij te zetten en je met nieuwsgierigheid open te stellen?

Relatiestress verergert snel en gemakkelijk. Je wijst naar elkaar. En argumenteert als een advocaat om je schuld te weerleggen. Jij kan er niets aan doen. Maar diep van binnen weet je dat je allebei schuldig bent. Er is geen dader en geen slachtoffer als je aan het worstelen bent in een liefdesrelatie. Je bent allebei dader en slachtoffer. De chimpansee is niet beter dan de schildpad. Beiden zijn jullie verantwoordelijk.

De enige manier om hieruit los te breken is door zelf te kijken. Door te zien wat jij doet om die relatiestress te vergroten. En door elkaar niet langer als de vijand te gaan zien, maar de dynamiek waar jullie steeds opnieuw in meegezogen worden, die dynamiek is het probleem. Het gaat niet om het dopje dat niet op de tandpasta zit. Het gaat altijd ergens anders over. Wat heb jij nu nodig? Ben je bereid je kwetsbaar op te stellen? Alleen dan komt er een opening.

Ben je bereid om te zien wat het is dat jij nu doet dat niet helpt?

Als je bij deze man weggaat, loop je waarschijnlijk tegen dezelfde problemen aan. Accepteer dat je een chimpansee bent, of juist een schildpad. Stop met wijzen naar de ander. Er is maar één weg naar verbinding en liefde en daarvoor hoef je maar twee dingen te doen: 

  1. Stel je kwetsbaar op
  2. Kijk in de spiegel

Ja, ik weet het. Makkelijker gezegd dan gedaan. Kun je wel een klein beetje hulp gebruiken? Wil je in verbinding komen met jezelf, en je partner, zit je vast, lukt het niet om je relatiestress op te lossen? Ik kan je, ook zonder je partner, helpen met individuele liefdescoaching. Zodat je de relatie met jezelf en jouw partner kan versterken.