Veel stellen die bij mij komen zeggen hetzelfde:
“We begrijpen elkaar gewoon niet.”
En meestal bedoelen ze: Hij ziet het totaal anders dan ik. Zij reageert op dingen die voor mij onbelangrijk zijn.
En natuurlijk voelt dat hartstikke eenzaam. En al snel ontstaat het idee dat er iets fundamenteel mis is. Maar laat me dit meteen zeggen: elkaar niet begrijpen betekent niet dat je relatie stuk is.
Verschillen zijn geen probleem — ze zijn onvermijdelijk
Je partner is niet jij.
Je komt uit een ander gezin. Met andere normen. Andere ongeschreven regels. Misschien zelfs een andere cultuur.
In mijn eigen relatie ervaar ik dat ook. Waar ik woorden nodig heb, heeft mijn partner stilte. Ik zit in mijn hoofd en hij praat met zijn lichaam. Waar ik wil uitzoeken, wil hij afronden.
Dat botst.
Regelmatig.
Niet omdat we het verkeerd doen. Maar omdat we verschillend zijn.
Waarom jullie steeds dezelfde ruzies hebben
Onderzoek van John Gottman laat zien dat ongeveer 69% van de conflicten in relaties terugkerend is. Dat betekent dus dat je steeds dezelfde ruzie aan het maken bent. De problemen lossen dus niet op!
Omdat ze verbonden zijn aan persoonlijkheid, waarden en geschiedenis.
De vraag is dus niet: hoe lossen we dit op?
Maar: hoe blijven we met elkaar in contact terwijl we het oneens zijn?
Geen ruzie is geen bewijs van een goede relatie
Sommige stellen maken nauwelijks ruzie. Dat lijkt dan misschien alsof die stellen het heel erg goed doen. Maar ruzie maken is helemaal niet verkeerd.
Vaak is er iets anders aan de hand:
– iemand slikt in
– iemand past zich voortdurend aan
– iemand pleast om conflict te vermijden
Dan is er rust aan de oppervlakte, maar er is geen diepe verbinding. Begrip ontstaat niet door verschillen weg te poetsen.
Maar door ze te durven laten bestaan.
Begrijpen is iets anders dan het eens zijn
Dit is misschien wel het belangrijkste punt. Je hoeft je partner niet gelijk te geven om hem te begrijpen.
Je kunt denken:
ik zou dit nooit zo doen
en toch zeggen:
ik hoor dat dit voor jou belangrijk is.
Dat is agree to disagree. En dat vraagt volwassenheid.
Compassievol luisteren: de sleutel tot begrip
Als stellen elkaar niet begrijpen, proberen ze vaak beter uit te leggen. Maar begrip ontstaat niet door praten. Het ontstaat door luisteren. Echt luisteren met een open hart.
Compassievol luisteren betekent:
– je oordeel parkeren
– je nieuwsgierigheid aanzetten
– wachten tot je partner is uitgesproken
Niet om te reageren. Maar om echt te horen.
Zes vragen die helpen om je partner te begrijpen
Geïnspireerd door Gottman, helpen deze vragen om voorbij standpunten te luisteren:
- Wat betekent dit voor jou?
- Waarom is dit belangrijk voor je?
- Wat raakt dit uit je verleden?
- Waar ben je bang voor als dit niet verandert?
- Wat heb je hierin van mij nodig?
- Wat hoop je dat ik hierover begrijp?
Deze vragen openen.
Ze verzachten.
Nieuwsgierigheid in plaats van oordeel
Zodra je denkt: dit slaat nergens op, sluit het gesprek. Zodra je denkt: help me begrijpen, ontstaat ruimte. Nieuwsgierigheid is geen zwakte. Het is een keuze.
Acceptatie als fundament
Binnen IBCT weten we: relaties verbeteren niet omdat partners veranderen, maar omdat ze elkaar beter leren verdragen, begrijpen en accepteren. Acceptatie betekent niet dat alles goed is. Maar dat je stopt met vechten tegen wie de ander is. Dat haalt druk van de relatie. En maakt verbinding weer mogelijk.
Hoe ik hiermee werk in relatietherapie
In mijn sessies vertraag ik gesprekken. Ik help partners om elkaar te horen, zonder elkaar te corrigeren. Soms werk ik ook individueel, in aanwezigheid van de (getuigende) andere partner. Zodat gevoeligheden zichtbaar worden — zonder aanval. Dat brengt begrip. En opent compassie en nieuwsgierigheid om je partner op een diep niveau te verstaan. Jullie hoeven elkaar niet te veranderen.
Begrijpen elkaar niet?
Dat hoeft geen breekpunt te zijn.
Het kan een uitnodiging zijn.
Tot persoonlijke groei.
Tot tolerantie.
Tot volwassen liefde.
Zolang je bereid bent te luisteren — ook als je het oneens blijft — kan een relatie verrassend diep worden.
Herken je dit en merken jullie dat jullie vastlopen?
Dan zijn jullie welkom voor een eerste gesprek.
Nog wat mooie boeken over dit onderwerp:
Er is ook een mooi boek over verschenen, over goed ruzie maken.
Wil je meer lezen over compassievol luisteren en spreken? Lees dit boekje van Thich Nhat Hanh.
Zelf heb ik ook (heel veel) meer geschreven over dit liefde en relaties…
