Jullie botsen over de vaatwasser. Over de hond. Over wie wat had moeten regelen met schoonmoeder. Het zijn nooit de grote thema’s. Maar het voelt wél groot. Eén opmerking — soms nog netjes — en je partner voelt zich direct aangevallen. Ze verdedigt zich. Of haakt af. En jij blijft achter met het gevoel: waarom komen we hier steeds terecht?
Kortom, hoe kan je beter communiceren in je relatie?
Niet door het slimmer te verwoorden.
Maar door anders aanwezig te blijven.
Zodra de spanning oploopt, verdwijnt de verbinding
Verbinding is niet dat je het met elkaar eens bent. Het is dat je jezelf voelt, terwijl je op hetzelfde moment met (bewuste) aandacht bij de ander bent. Je bent in contact met wat er in jou gebeurt. En je voelt dat de ander er ook nog is. Zodra de spanning stijgt, raak je dat kwijt. Je ziet je partner niet meer. En jezelf eigenlijk ook niet. En dat is het moment waarop jullie de bocht uit vliegen.
Waarom boosheid zo snel alles overneemt
Je partner zou jullie dochter ophalen. Maar hij is het vergeten. En dit is niet de eerste keer. Je voelt boosheid. Woede misschien zelfs. Dat is helemaal niet erg. Boosheid is een functionele emotie. Maar waarschijnlijk ben je boos, in plaats van dat je boosheid voelt. De boosheid neemt je helemaal over. En als boosheid het stuur overneemt: – gaat je stem omhoog – worden je woorden scherper – verdwijnt nuance. Je valt aan. En als je aangevallen wordt, dan activeert dat een oerinstinct bij jouw partner. Ook niet zo gek. Nadenken lukt dan niet meer. Want jouw partner gaat vechten voor zijn leven. Niet om te winnen, maar om te overleven.
De U-turn: bij jezelf blijven als het spannend wordt
Beter communiceren begint hier. Op het moment dat je merkt: ik loop vol, ik wil reageren, ik voel spanning. Voel je dat, dan stop je.
Pauzeer.
Laat alles uit je handen vallen.
En ga dan met je aandacht naar wat je voelt in je lichaam. Niet om te verdwijnen. Maar om jezelf vast te houden. Je voelt: er is boosheid, frustratie, verdriet. En je laat dat er zijn — zonder dat het alles overneemt.
Spreken vóór wat je voelt, niet vanuit wat je voelt
Dit is het kantelpunt. Als je vanuit boosheid spreekt, schreeuw je. Beschuldig je. Als je voor je boosheid spreekt, zeg je iets anders:
“Er zit boosheid in mij, en teleurstelling, maar ik ben ook nog aanwezig.”
Dat is eerlijk. En veel minder bedreigend. Je partner zal een stuk minder reactief reageren, omdat het niet zo onveilig voelt. Hij hoeft zich niet te verdedigen. En doordat jij aanwezig blijft, blijft jouw partner dat misschien ook.
Wat er dan gebeurt in de dynamiek
Omdat jij minder reactief bent, hoeft je partner dat ook niet te zijn. De spanning zakt. De toon verandert. Niet omdat jullie ineens alles goed doen. Maar omdat niemand meer hoeft te vechten om zichzelf te beschermen. Dít is hoe verbinding terugkomt.
Luisteren zonder jezelf kwijt te raken
Goed luisteren is niet jezelf wegcijferen. Zeker niet. Het is juist aanwezig blijven: – aanwezig blijven in je lijf – je eigen reacties opmerken – en tegelijkertijd ook met je bewuste aandacht bij de ander zijn. Je luistert niet om te winnen. Maar omdat je, ondanks alle andere emoties, ook nog je hart kan openen, met compassie kan luisteren om te horen wat de ander te zeggen heeft. Dat voelt veilig. Voor jullie allebei.
Dit is geen trucje — dit kun je leren
Beter communiceren betekent niet dat je iets moet zeggen wat je niet voelt. Het betekent dat je leert hoe je zegt wat je voelt, zonder dat emoties alles overnemen. Dat geeft hoop. Want dit is aan te leren (want slecht communiceren is ook aangeleerd!).
Ik werk met stellen in relatietherapie om dit samen te leren: van reactief naar aanwezig, van strijd naar contact.
Willen jullie dit ook leren? Dan zijn jullie welkom.
Meer lezen over dit thema?
