De sfeer in huis. Het geluk van je kinderen. En hun pijn, hun teleurstelling, hun falen, hun succes. Een te groot verantwoordelijkheidsgevoel ziet er aan de buitenkant vaak prachtig uit. Betrokken. Zorgzaam. Liefdevol. Altijd beschikbaar.
Maar vanbinnen is het zwaar. Benauwend. En eenzaam.
Als alles van jou voelt
Een te groot verantwoordelijkheidsgevoel betekent niet dat je te veel geeft omdat je dat zo graag wilt. Het betekent dat je diep vanbinnen bent gaan geloven dat jij moet zorgen dat het goed gaat. Dat het anders misgaat. Dat jij tekortschiet als iemand anders pijn heeft.
Dan voelt het verdriet van je kind als jouw falen.
Dan voelt hun boosheid als iets wat jij moet oplossen.
Dan voelt hun ongemak als iets wat jij moet voorkomen.
Je voelt nauwelijks nog waar jij eindigt en waar je kind begint. Hun emoties lopen dwars door jouw lichaam heen. En dus ga je verzachten, uitleggen, beschermen, regelen, voorkomen.
Uit liefde.
Maar ook uit angst.
Te veel beschermen is ook een vorm van verlaten
Wanneer jij alles opvangt, alles gladstrijkt en alles voorkomt, krijgt je kind geen ruimte om zichzelf te ervaren. Geen ruimte om te voelen: ik kan dit. Want we leren door vallen en opstaan. Te veel bescherming heeft uiteindelijk hetzelfde effect als verwaarlozing. Jouw kind leert niet vertrouwen op zichzelf. Niet op zijn eigen veerkracht, niet op zijn eigen vermogen om met pijn om te gaan.
Waar een te groot verantwoordelijkheidsgevoel ontstaat
Een te groot verantwoordelijkheidsgevoel ontstaat zelden in het ouderschap zelf. Het wordt daar alleen zichtbaar. Vaak begon het veel eerder. Misschien was jij als kind degene die aanvoelde hoe de sfeer was. Die zich aanpaste. Die rustig bleef. Die sterk was. Misschien heb jij geleerd dat liefde betekent: zorgen, dragen, beschikbaar zijn. Misschien was er weinig ruimte voor jouw eigen behoeften.
En nu, als moeder, wil je geven wat jij hebt gemist of juist jouw onvoorwaardelijke liefde laten voelen. Dus doe je alles ‘goed’. Beter dan goed zelfs. Maar ergens onderweg ben jij jezelf kwijtgeraakt.
Schuldgevoel als je voor jezelf kiest
Voor jezelf zorgen voelt niet als vrijheid. Het voelt als verraad.
Als jij rust neemt, voel je je schuldig.
Je voelt je schuldig als je ruimte inneemt.
En als jij even niet beschikbaar bent, voel je je schuldig.
Dat is geen egoïsme.
Dat is een signaal van een te groot verantwoordelijkheidsgevoel.
Je lichaam weet al lang dat dit niet klopt. Dat jij niet alles kunt dragen. Dat jij niet verantwoordelijk bent voor het innerlijke leven van je kinderen.
Wat jouw verantwoordelijkheid wél is
Jij bent niet verantwoordelijk voor hun pijn.
Niet voor hun fouten.
Niet voor hun geluk.
Jij bent verantwoordelijk voor aanwezig zijn.
Voor (liefdevol) begrenzen.
Voor jezelf serieus nemen.
Voor laten zien hoe het eruitziet om een vrouw te zijn die haar eigen leven leeft. Die voelt wat van haar is en wat niet. Die verantwoordelijkheid draagt voor zichzelf, en die van de ander teruglegt waar die hoort.
Loslaten is geen afstand, maar vertrouwen
Loslaten betekent niet dat je minder liefhebt.
Het betekent dat je stopt met overnemen.
Dat je naast je kind gaat staan in plaats van ervoor.
Dat je hun pijn niet wegmaakt, maar erbij blijft.
Dat je jezelf niet langer opgeeft om een goede moeder te zijn.
Misschien is dat wel het moeilijkste wat er is.
En misschien is het precies wat nodig is.
Niet alleen voor je kinderen.
Maar ook voor jou.
