Wat er gebeurt als je negatieve overtuigingen gelooft

Er is een moment waarop een gedachte geen gedachte meer is.
Maar een waarheid.
Een identiteit.
Een filter waar alles doorheen moet.

Bij mij begon het met: 
ik ben te dik.

Niet bijzonder.
Niet origineel.
Bijna elk meisje denkt dit wel eens.

Maar bij mij bleef die gedachte niet alleen.
Ze kreeg gezelschap.

Hoe één overtuiging zich uitbreidt

Als ik te dik ben, dan…

• kan ik geen vriendje krijgen

• zal niemand echt van mij houden

• moet ik eerst veranderen

• ben ik pas later welkom

• kan ik nu nog niet gelukkig zijn

De gedachte werd een verklaring voor alles.
Voor afwijzing. Voor eenzaamheid. Voor stilstand.

Het probleem was niet mijn lichaam, maar dat ik mijn gedachten geloofde.
Dat is wat er gebeurt als je negatieve overtuigingen gelooft: ze worden richtinggevend.

Internaliserende delen (IFS)

Vanuit IFS-perspectief zie ik nu wat er gebeurde:
een jong deel van mij nam een conclusie over zichzelf op.

Niet omdat iemand dat letterlijk zei,
maar omdat het logisch voelde.
Beschermend zelfs.

Dit deel dacht:
“Als ik dit snap, als ik dit accepteer, dan kan ik mezelf misschien verbeteren. Dan kan ik pijn voorkomen.”

Het was geen zwak deel.
Het was een slim deel.
Een beschermend deel.

Maar het werd alleen gelaten met die overtuiging.

‘Mijn dochter is te dik’

Ik was ervan overtuigd dat mijn moeder zich schaamde voor mij.
Dat zij dacht: mijn dochter is te dik.

Mijn moeder heeft dit nooit gezegd.
Maar dat deed er niet toe.
Want het deel in mij had dit verhaal al geschreven.

Dit is belangrijk:
overtuigingen hoeven niet waar te zijn om levensbepalend te worden.

Onzichtbare verhalen sturen gedrag

Het probleem was niet mijn lichaam.
Het probleem was dat ik mijn gedachten niet herkende als gedachten.

Ik leefde alsof ze feiten waren.
Alsof ze objectieve diagnoses waren over wie ik was en wat er mogelijk was.

En daar wordt het gevaarlijk.

Niet alleen bij eetstoornissen.
Ook bij depressie.
Bij suïcidaliteit.
Bij mensen die vastlopen.

De dodelijkheid zit niet in het lichaam, maar in de overtuiging

Eetstoornissen hebben het hoogste sterftecijfer van alle psychische aandoeningen.
Niet omdat mensen overlijden aan “dik zijn”.
Maar omdat mensen overlijden aan een geloofde gedachte.

Een overtuiging die zegt:
zo mag ik niet bestaan.

Bij depressie zie je hetzelfde mechanisme.
Mensen die een suïcidepoging doen, willen niet dood.
Ze willen dat de pijn stopt.

Ze zitten in een koker.
Voelen geen liefde meer.
Geen perspectief.
Alleen pijn.

Dat is wat een overtuiging kan doen als hij alles overneemt.

Cognitieve fusie: je bént je gedachte

In ACT noemen we dit fusie.
Je merkt niet meer dát je denkt.
Je bent wat je denkt.

“Ik ben waardeloos.”
“Ik ben te veel.”
“Ik ben kapot.”

En omdat het zo voelt, lijkt het waar.

Maar vanuit IFS zeggen we:
dit is niet wie je bent,
dit is een deel dat iets gelooft.

En dat maakt alles anders.

Gedachten bestrijden werkt niet

Ik heb jarenlang geprobeerd mijn gedachten kwijt te raken.
Te corrigeren.
Te ontkennen.
Te vervangen.

Dat werkte niet.

Want hoe harder je vecht tegen een deel,
hoe harder het gaat schreeuwen.

Wat wél werkt, is relatie.
Nieuwsgierigheid.
Ruimte.

Niet: weg ermee.
Maar: ah, jij gelooft dit.

Negatieve overtuigingen geloven, ik doe het nog steeds

Laat ik dit helder zeggen: ik zou willen dat het anders was, maar ik geloof soms nog steeds mijn negatieve overtuigingen.

Ik ben mens.

Het verschil is dat ze mijn leven niet meer besturen.
Ze staan niet meer tussen mij en mijn waarden.
Ze bepalen niet meer wat ik wel of niet durf.

En ik weet nu, voel nu, geloof nu echt.
Dit is een deel die de negatieve gedachte draagt, als een last.
Dit definieert op geen enkele manier wie ik ben.

Negatieve overtuiging geloven,
je bent meer dan de overtuiging die je ooit nodig had

Die overtuiging had ooit een functie.
Hij probeerde je te beschermen.
Je aan te passen.
Je veilig te houden.

Maar jij bent meer dan dat deel.
Meer dan die gedachte.
Meer dan dat verhaal.

Vrijheid ontstaat niet doordat negatieve overtuigingen verdwijnen, maar doordat je stopt ze te geloven.
En soms begint heling niet met afvallen, oplossen of veranderen —
maar met herkennen:

dit is een gedachte.
dit is een deel.
dit ben ik niet.

Meer lezen over dit thema?