Bijna iedereen leert dit ergens. Niet per se met woorden. Maar met spanning in de lucht. Een blik misschien. Jezelf niet durven uiten begint bij de stem die je in moet slikken. Je leert: ik mag geen ruimte innemen. Ik moet me schamen. Dit moet stil.
Je had een stem, maar gebruikte haar niet
Het kwam ooit in driftaanvallen: ‘Ga naar je kamer en kom naar beneden als je weer normaal kunt doen.’
Een stevige hand knijpend om je bovenarm, je voet die los komt van de grond. Woorden die je deden krimpen: ‘En nou is het verdomme afgelopen, waarom moet jij toch altijd alles verpesten?’
Dansend, zingend enthousiasme, onrustige benen. Een huilende uithaal als je je per ongeluk stoot. ‘Stel je niet zo aan! Dat krijg je ervan als je zo druk doet.’
Jezelf niet durven uiten
Steeds weer hetzelfde moment. Dezelfde beweging. Je voelde iets. Maar je gevoel kon niet. Je had een stem. Maar je leerde hem niet te gebruiken want dat was gevaarlijk.
Zwijgen als bescherming
En dus wordt zwijgen een vorm van intelligentie. Onderdrukking een vorm van zorg. Voor het systeem. En de ander. Voor de verbinding. Je leerde wat ik voel, wat ik denk, wat ik zie mag niet. Wat ik voel, wat ik wil niet belangrijk. Je mag niet boos zijn, je mag niet verdrietig zijn. Zelfs als je ouders gevoelig waren voor jouw gevoelens weet je al heel vroeg dat je blij mag zijn, maar niet te druk. Dat je misschien even verdrietig mag zijn, maar niet te lang. En hoe je ook opgevoed bent, ergens pik je wel op dat het beter is als je je mond houdt. Je leert: ik ben niet welkom, behalve als ik rustig ben, stil ben, me inhoud, me aanpas.
Alle kleuren mogen bestaan
Wat pijn doet is niet dat anderen iets vinden. Wat pijn doet is dat jij jezelf al tegenhoudt voordat je zichtbaar was. Alsof er een oud waarschuwingssysteem zegt: dit is niet veilig. En misschien is echte vrijheid niet dat niemand meer oordeelt. Maar dat jij niet langer hoeft te verdwijnen om erbij te mogen horen.
Dat al je kleuren mogen bestaan. Ook die welke ooit te veel waren. Juist die.
Meer van mij lezen over dit thema?
