Het zit in kleine momenten.
Hij reageert kort. Kijkt niet op. Zegt: “Kom zo.” maar vergeet het vervolgens weer.
Dan gebeurt er iets in mij.
Het duurt hoogstens een fractie van een seconde.
Zie je wel.
En nog voordat ik het zelf doorheb, zet ik mijn tanden in zijn vlees.
Hoe kritiek eruitziet
Kritiek hoeft niet schreeuwend. Vaak is het kleiner. Gemener ook.
“Je luistert ook nooit.”
“Laat maar, ik regel het zelf wel.”
“Geeft niet hoor, ik verwacht ook niks meer.”
Vitten.
Zuchten.
Met mijn ogen rollen.
Ik doe alsof het over de afwas gaat.
Maar het gaat nooit over de afwas.
Wat er écht gebeurt
Op dat moment voel ik me afgewezen. Niet per se door wat hij doet, maar door wat het in mij raakt.
Een oude angst:
ik doe er niet toe
ik ben uiteindelijk toch alleen
zie je, ik moet mezelf redden
En kritiek is mijn harnas. Ik ben er goed in.
Als ik scherp ben, bent jij kleiner.
En als jij kleiner bent, voel ik me even minder kwetsbaar. Het is een poging om sterker te zijn dan de pijn.
Wat kritiek met je partner doet
Mijn partner voelt mijn afwijzing niet. Hij voelt mijn aanval. Hij heeft geen idee dat ik me alleen voel. Hij hoort alleen dat hij het weer fout doet.
Dus hij:
– verdedigt zich
– klapt dicht
– trekt zich terug
En daar gebeurt iets tragisch.
En dan geef ik gas bij. In it for the kill. Het valt allemaal best mee, zeg ik tegen mezelf. Dit is kritiek zoals Gottman het bedoelt: geen feedback, maar een aanval op wie de ander is. Minachting. De gevaarlijkste van de four Horsemen.
En ja, daarna komt de schaamte
Als de spanning zakt, blijft er iets achteraan.
Schaamte.
Omdat ik weet dat ik onaardig was. En mezelf niet herken. Maar dan is het moment al voorbij. En voelt het alsof alles toch al kapot is.
Waarom je dit blijft doen
Niet omdat je een kritisch mens bent. Of omdat je zo’n lastige partner hebt. Maar omdat dit werkt. Heel even.
Het houdt je weg bij dat rauwe gevoel van afwijzing. Het geeft je het gevoel dat je niet machteloos bent.
Totdat de rekening komt.
En die komt.
Altijd.
De U-turn: stoppen met aanvallen, blijven bij jezelf
De beweging zit vóór de kritiek.
In dat ene moment.
Dat je voelt:
ik wil uithalen
Daar stoppen.
Niet praten. Niets uitleggen.
Maar voelen:
dit gaat over mij
Dat is de U-turn. Je gaat naar binnen, naar je gevoel. Terug naar jezelf.
En dan: openen (de re-turn)
Niet vanuit beschuldiging.
Maar vanuit eerlijkheid.
En als dat lukt richt je je tot je partner. Je doorbreekt de dynamiek.
Bijvoorbeeld:
“Net voelde ik me alleen en toen werd ik naar. Dat gaat niet over jou, maar ik wil het wel zeggen.”
Dat is kwetsbaar.
En godvergeten ongelooflijk super spannend.
Maar wel moedig.
En eerlijk.
En de enige weg uit de oorlog.
Dit is wat kritiek nooit kan: het nodigt je partner uit om dichtbij te komen. Om de verbinding te herstellen.
Ik voel me afgewezen en word kritisch: hoe je deze dynamiek doorbreekt
– Herken je kritiek als signaal, niet als waarheid
– Zie hoe je jezelf beschermt tegen afwijzing
– Stop met vitten, start met voelen
– Deel met je partner wat er in jou gebeurt
Niet perfect.
Wel eerlijk.
De dynamiek is het probleem, niet je partner
Jullie klooien maar wat aan. Zoals wij allemaal. We doen maar wat. Maar deze dynamiek hoeft jullie relatie niet te bepalen.
Ik help individuen en stellen om dit patroon van binnenuit te doorbreken. Zodat kritiek kan veranderen in verbinding.
Kunnen jullie wel wat hulp gebruiken? Neem nu contact met me op voor een eerste gesprek.
Wil je meer blogs lezen over gerelateerde onderwerpen?
Lees meer over je overlevingsstrategie of het coping mechanisme, beschermingsmechanisme, klik hier.
Meer lezen over pijn en lijden, klik hier.
Mijn man negeert me, klik hier.
