Rationeel weet je prima wat er speelt in je leven. Je kunt het uitleggen, analyseren en relativeren. Maar als iemand je vraagt: “En, wat voel je daarbij?” Klap je dicht. Shit. Ik weet gewoon niet wat ik voel. Ik kan niet bij mijn gevoel komen. Ondanks dat het misschien anders voelt is dit een speciaal supertalent dat je ooit hebt ontwikkeld om te kunnen overleven.
Waarom je niet bij je gevoel kunt komen
Niet voelen betekent niet mogen voelen, niet durven voelen, of niet veilig voelen — ooit. Waarschijnlijk heb je op een zeker moment, op school, of thuis opgepikt dat jouw emoties te veel of niet welkom waren. En dan lijkt het beter om je gevoelens te verbergen. Te onderdrukken zelfs. Dit is geen bewust keuze, maar een onbewuste reactie van jouw systeem. En ook hoeft hier geen groot trauma onder te zitten. Als we klein zijn past ons systeem zich aan om de kans op overleven te vergroten. Dat is superslim. Efficiënt ook.
Sterk zijn heeft je geholpen
Je leerde door gaan, sterk zijn, vooral je hoofd te gebruiken, (emotioneel) afstand te nemen. En dat heeft je geholpen. Het werkte. Toen. Je kwam erdoorheen. Maar wat toen een overlevingsstrategie was, kan later voelen als een muur tussen jou en jezelf. En met name in liefdesrelaties ga je ervaren dat je partner iets van je verlangt, wat er niet is. Want je kan niet bij je gevoel komen, ook al wil je dat misschien wel.
Leven vanuit je hoofd vs leven vanuit je gevoel
Neurowetenschappelijk onderzoek laat zien dat we geen goede beslissingen nemen zonder emotie. Neuroloog Antonio Damasio toonde aan dat mensen die hun emotionele verwerking missen, wel kunnen nadenken — maar vastlopen in keuzes. Ze weten alles, maar voelen niets. En daardoor lukt het niet beslissingen te nemen, ze lopen vast. Andere onderzoeken laten zien dat mensen die emoties kunnen voelen en reguleren meer levensvoldoening ervaren, stabielere relaties hebben en sneller herstellen van stress. En ook is er wetenschappelijk bewijs dat chronische emotionele onderdrukking samenhangt met verhoogde stress, burn-out, somberheid en uiteindelijk ook lichamelijke klachten. Leven vanuit je gevoel betekent niet dat je je hoofd uitschakelt. Het betekent dat je hoofd niet alles alleen hoeft te doen.
Waarom leven zonder gevoel uiteindelijk vastloopt
Je kunt een tijd prima leven vanuit je hoofd. Veel mensen doen dat natuurlijk ook. Maar vroeg of laat merk je: beslissingen voelen leeg, relaties worden functioneel en intimiteit blijft oppervlakkig. Onderzoek laat zien dat mensen emoties nodig hebben om keuzes te maken. Omdat gevoel richting geeft. Je gevoel, je hart is je innerlijk kompas.
Je bent niet gevoelloos of oppervlakkig
Als jij nu niet bij je gevoel kunt komen, betekent dat niet dat je niets voelt. Het betekent dat er een deel in jou is dat je beschermt. En andere delen — zachtere, gevoeligere — staan op de achtergrond. Maar die zijn er nog wel. Er is dus een soort blokkade in je systeem. En hier is iets aan te doen (als je dat zou willen).
Jij voelt net zo veel als ieder ander
Alleen heb je een soort speciale beschermlaag tussen jou en je gevoelens. Je kunt dat zien als een (matglazen) muur. En achter die muur zijn allerlei gedachtes en gevoelens waar je niet goed bij kunt komen. Toch is dat wel mogelijk. En niet door die muur met een stormram kapot te beuken, maar door langzaam te gaan begrijpen waarom die muur er is gekomen. Zodat er ontspanning komt in jouw systeem. Vertrouwen en compassie. En met hulp kan het veilig worden voor jou om te voelen.
Thuiskomen bij jezelf
Als er dan iemand aan je vraagt: ‘wat voel jij daarbij?’ of je hoort anderen praten over hun gevoelens. dan zul je niet langer ervaren dat je de odd one out bent. Misschien wil je het niet perse delen, maar je weet in elk geval zelf wel wat je voelt. En als je je bewust bent voor je eigen gevoelens, van wat je hart je vertelt, dan voelt dat als thuiskomen bij jezelf. Dan voel je je echt helemaal jezelf.
Ik begeleid mensen individueel die niet goed bij hun gevoel kunnen komen. Hier kan je lezen op welke manier ik dat doe en of dat iets is voor jou. Misschien ook wel een goed idee om deze pagina goed te lezen, zodat je wellicht een indruk krijgt of ik als begeleider bij jou pas, of niet. Ik kan me ook voorstellen dat het bij jou misschien veel dieper zit en dan ben ik mogelijk te licht voor je. Want ik werk niet binnen de vergoede basiszorg of met diagnostiek. In dat geval zou je ook eens kunnen kijken naar affect fobie therapie in de geestelijke gezondheidszorg.
Meer (van mij) lezen over dit thema?
