Eigenlijk had je willen zeggen dat je liever thuis wilde blijven. Of dat je wilde kamperen in plaats van in een hotel. Maar je zei het niet. En de vraag blijft maar in je hoofd malen: waarom vind ik het zo moeilijk mijn behoeftes uit te spreken in mijn relatie? Deze blog gaat over waarom het spannend voelt om te zeggen wat je wilt, wat je nodig hebt en wat belangrijk voor je is. En wat je er aan kan doen om in jouw relatie meer ruimte te gaan maken voor jouw verlangens, jouw stem.
Wat er echt gebeurt als je niets zegt
Je zegt ‘maakt niet uit.’ Maar het maakt uit. ’s Avonds lig je wakker en speel je het gesprek opnieuw af. Met de versie van jezelf die wél zei wat ze voelde. Je voelt dat iets in jou boos is. Dat je het niet eerlijk vindt. Voorbeelden uit het verleden buitelen over elkaar heen in je hoofd als argumentatie voor jouw gelijk, jouw gevoel. Je voelt een boos deel, dat deel schreeuwt in je hoofd dat het niet eerlijk is. Dat niemand rekening houdt met je. Ergens in je groeit iets wat je niet wilt voelen. Een soort stille teleurstelling. In de ander. Maar bovenal in jezelf. Waarom zei je nou niks? En dan komt die vertrouwde stem weer: zie je wel, je maakt het te groot.
Waarom het zo moeilijk voelt om je behoeftes uit te spreken
Je spreekt je behoeftes niet uit omdat je bang bent om lastig te zijn. Bang dat de ander je afwijst. Bang dat je te veel bent. Bang dat jouw behoeftes ervoor zorgen dat iemand zich terugtrekt. En logisch ook. Het deel in jou dat alles inslikt, doet dat omdat het ooit leerde dat verbinding voorwaardelijk was. Ooit waren jouw wensen en behoeftes totaal onbelangrijk. Levensgevaarlijk misschien zelfs. Je leerde dat aanpassen veiliger was. Dus zodra jij voelt: ik wil iets vragen, iets zeggen, ik voel iets… Gaat dat alarmsysteem af. Jouw zenuwstelsel denkt dat je eraan gaat als je jezelf laat zien.
Doe het niet.
Je bent te veel.
Niemand wil weten wat jij vindt.
Hou je in.
Wat ooit veiligheid was, wordt later zelfverlating
Alleen: wat toen veiligheid was (en hoogstwaarschijnlijk een slim idee) is nu zelfverlating. Je blijft wel in relatie. Maar niet helemaal als jezelf, omdat je het belang van de ander boven dat van jou stelt. Omdat je niet helemaal eerlijk bent naar jezelf en niet naar de ander. En je doet jezelf (en je relatie) hiermee tekort.
Je weet vaak allang wat je wilt
Waarschijnlijk weet je inmiddels al heel goed wat je wilt. Maar krijg je het niet over je lippen. Dan is het niet alleen lastig om je behoeftes uit te spreken, maar ook om jezelf echt te laten zien. Daar schreef ik eerder over in mijn blog over jezelf niet durven uiten.
Dit is wat je eraan kunt doen
Je hoeft niet met je vuist op tafel te gaan slaan en te schreeuwen dat het vanaf nu op jouw manier zal gaan. Het kan anders. Begin klein. De volgende keer dat je iets wilt zeggen en het inslikt, doe dan dit. Voel waar in je lijf je het tegenhoudt. Keel? Borst? Buik? En stel jezelf intern de vraag: wat in mij is hier bang?
Wacht.
Misschien voel je spanning.
Of komt er een herinnering.
Misschien voel je alleen: dit kan niet.
Blijf daar even.
Spreek een kleine behoefte uit
Erken dat er iets in je is, dat je probeert te beschermen. Leg je hand op die plek in je lijf en zeg in gedachte: ik snap dat je bang bent. Maar ik ben nu volwassen. Ik mag me uitspreken. En dán pas, als het iets rustiger voelt, zeg je één zin hardop. Dat hoeft geen hele verhandeling te worden, of uitleg.
‘Dit is wat ik het liefst zou willen.’
Of:
‘Dit is voor mij belangrijk.’
Of:
‘Eigenlijk is dit mijn behoefte…’
Meer niet. Het hoeft niet groot te zijn. Alleen eerlijk, naar jezelf. Eerst probeer je echt in te zoomen op jouw behoeftes. En daarna kun je ervoor te gaan kiezen ze ook uit te gaan spreken.
En als de ander het niet goed ontvangt?
Dan komt de echte test. Niet of jij lastig bent. Maar of deze relatie ruimte heeft voor jouw verlangens, jouw wensen, jouw behoeftes. De mensen die alleen bij jou blijven zolang jij klein blijft, en je aanpast, je nooit uitspreekt, bevestigen precies waar je al bang voor was. Maar ze bewijzen ook iets anders: dat jij niet te veel bent. Je was alleen niet op de juiste plek. Gezonde verbinding voelt niet als op eieren lopen. Het voelt als: ik mag hier bestaan. Sterker: ik ben welkom.
In een gezonde relatie is ruimte voor jouw behoeftes
Over het algemeen verlangen je vrienden, je partner je te zien. Echt te zien. Over het algemeen wordt er niet van je verwacht dat jij je altijd maar aanpast en inschikt. Je mond houdt en alert bent op wat de ander verlangt. Waarschijnlijk was dat vroeger zo, maar als je volwassen bent (in je vrijwillig gekozen relaties) gaat dat meestal op een bepaald moment knellen. Dan krijg je meer behoefte, brandt het verlangen vuriger om helemaal jezelf te zijn. Jezelf in te gaan brengen. Dus ook jouw behoeftes. Juist jouw behoeftes. Het leven zo in te vullen zoals jij dat wil. Te ontdekken wat jij wilt.
Je bent niet lastig als je behoeftes hebt
En dat is een menselijke behoefte. Je bent zeker niet lastig omdat je eigen verlangens hebt. Je bent levend en mag jezelf laten zien. Vind je het moeilijk jouw behoeftes uit te spreken in jouw relatie? Verlang je om meer ruimte in te gaan nemen voor wie jij bent en wat jij wilt? Wil je uitzoeken wie je eigenlijk bent en wat je nu eigenlijk zelf wil in je leven? Ik kan je helpen bij dit soort vragen. Wees welkom.
